Σοβαρές διαπιστώσεις για τη λειτουργία και τη στρατηγική της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ) καταγράφει η σημερινή Ειδική Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας.

Η Έκθεση αναδεικνύει την περιορισμένη ανάπτυξη Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας από την ΑΗΚ. Μέχρι τον Σεπτέμβριο 2025, η Αρχή διέθετε μόλις τέσσερα φωτοβολταϊκά πάρκα συνολικής ισχύος 20 MWp, όταν η συνολική εγκατεστημένη ισχύς στο δίκτυο διανομής ανερχόταν σε 420,1 MWp

Η καθυστέρηση αυτή, σύμφωνα με τον Γενικό Ελεγκτή, συνέβαλε ώστε η ΑΗΚ να παραμείνει ουραγός στον τομέα των ΑΠΕ, δίνοντας προβάδισμα σε ιδιωτικές εταιρείες χωρίς να προκύπτει μέχρι σήμερα ουσιαστικό όφελος για τον καταναλωτή.

Ρύποι: €955 εκατ. σε τέσσερα χρόνια – Το κόστος περνά στον καταναλωτή

Ιδιαίτερα επιβαρυντικό εμφανίζεται το κόστος αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών θερμοκηπιακών αερίων. Για την περίοδο 2020–2024 η συνολική δαπάνη ανήλθε σε €955 εκατ., εκ των οποίων €211,2 εκατ. αφορούν μόνο το 2024 (μη ελεγμένα στοιχεία)

Το κόστος αυτό μετακυλίεται απευθείας στους λογαριασμούς των καταναλωτών, την ώρα που η Κύπρος καταγράφεται ως η δεύτερη ακριβότερη χώρα στην ΕΕ σε τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σε σχέση με την αγοραστική δύναμη.

Περιβαλλοντικός και κανονιστικός κίνδυνος

Οι Ηλεκτροπαραγωγοί Σταθμοί Βασιλικού και Δεκέλειας λειτουργούν με Άδειες Βιομηχανικών Εκπομπών που έχουν λήξει από τις 31 Δεκεμβρίου 2020, χωρίς να πληρούνται πλήρως οι οριακές τιμές εκπομπών της ευρωπαϊκής νομοθεσίας

Σε περίπτωση μη έγκρισης αιτήματος παρέκκλισης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Κυπριακή Δημοκρατία ενδέχεται να εκτεθεί σε κυρώσεις.

Κενά σε ελέγχους και εξυπηρέτηση

Η Έκθεση εντοπίζει αδυναμίες σε σειρά λειτουργιών:

• Μη επαρκείς έλεγχοι σε μετρητές, με λιγότερο από το 45% των απαιτούμενων ελέγχων να διενεργούνται σε συγκεκριμένα έτη

• 384.702 τηλεφωνικές κλήσεις πολιτών έμειναν αναπάντητες στο Κέντρο Τηλεξυπηρέτησης Πελατών την περίοδο 2022–2024

• 56,1% των διαγωνισμών άνω των €10.000 την περίοδο 2018–2023 έγιναν με διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προκήρυξη, με κίνδυνο περιορισμού του ανταγωνισμού

Παράλληλα, καταγράφονται περιπτώσεις μη ορθής εφαρμογής διαδικασιών είσπραξης οφειλών, καθώς και περιστατικό υπαλλήλου που παρακράτησε €29.750 από αιτήσεις σύνδεσης φωτοβολταϊκών, ποσό που τελικά επιστράφηκε

Υπερωρίες και ωφελήματα

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη διαχρονική αύξηση των υπερωριών, με δαπάνη €6,6 εκατ. το 2022, καθώς και σε υπερβάσεις του ετήσιου ορίου υπερωριακής αμοιβής σε δεκάδες περιπτώσεις

Το ευρύτερο ενεργειακό πλαίσιο

Η Ελεγκτική Υπηρεσία επισημαίνει ότι οι δομικές αδυναμίες του ενεργειακού τομέα – καθυστέρηση έλευσης φυσικού αερίου, απουσία διασύνδεσης, περιορισμένη αποθήκευση και γήρανση μονάδων – συντηρούν υψηλό κόστος ηλεκτρισμού και αυξημένους κινδύνους για την ασφάλεια εφοδιασμού

Η Έκθεση κλείνει με σαφές μήνυμα για ανάγκη πολιτικών και στρατηγικών αποφάσεων από το κράτος και τη ΡΑΕΚ, προκειμένου να διασφαλιστεί ουσιαστική μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας προς όφελος των καταναλωτών

Διαβάστε ολόκληρη την έκθεση ΕΔΩ