Τις επιπτώσεις των φυσικών καταστροφών, των κυμάτων καύσωνα και των θερινών πυρκαγιών σε σειρά κρατών μελών εξέτασε την Τρίτη η Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης του Ευρωκοινοβουλίου (REGI), δίνοντας έμφαση στην πρόληψη, την ανθεκτικότητα των περιφερειών και τη χρηματοδότηση της αποκατάστασης.
Κατά την έναρξη της ανταλλαγής απόψεων έγινε αναφορά στις πυρκαγιές που έπληξαν το καλοκαίρι διάφορες περιοχές της Ευρώπης, μεταξύ άλλων στην Ισπανία, τη Γαλλία, το Βέλγιο και χώρες της Μεσογείου, καθώς και στις συνέπειες της παρατεταμένης ζέστης και ξηρασίας στη Ρουμανία.
Στη Ρουμανία, όπως αναφέρθηκε στη συνεδρίαση, τα ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα του Δούναβη επηρέασαν τη γεωργία, την υδροδότηση, τις μεταφορές και την παραγωγή ενέργειας, ενώ τον Αύγουστο κηρύχθηκε κατάσταση συναγερμού στον ενεργειακό τομέα.
Κατά τη συζήτηση τέθηκε το ζήτημα της ενίσχυσης του συντονισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την πρόληψη και αντιμετώπιση των πυρκαγιών, με αναφορές στη διαχείριση των δασών, στα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και παρακολούθησης, στις δυνατότητες πυρόσβεσης και στη συνεργασία μεταξύ κρατών.
Μέλη της REGI συνέδεσαν επίσης την προσαρμογή στις φυσικές καταστροφές με τις συζητήσεις για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ.
Πιο συγκεκριμένα, έθεσαν το ζήτημα της ανθεκτικότητας των υποδομών που χρηματοδοτούνται από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, υποστηρίζοντας ότι στις μελλοντικές επενδύσεις θα πρέπει να λαμβάνεται περισσότερο υπόψη η δυνατότητα των έργων να αντέχουν σε ακραία καιρικά φαινόμενα και φυσικές καταστροφές.
Στη συζήτηση έγινε ακόμη αναφορά στη χρήση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης και των Ταμείων Συνοχής τόσο για την αποκατάσταση των ζημιών όσο και για την προσαρμογή των υποδομών σε μελλοντικούς κινδύνους. Επισημάνθηκε η ανάγκη η ανοικοδόμηση να λαμβάνει υπόψη την πρόληψη νέων καταστροφών και τις μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες.
Ευρωβουλευτές έδωσαν επίσης έμφαση στην ετοιμότητα των πόλεων και των περιφερειών, καθώς και στη χρηματοδότηση της πολιτικής προστασίας και των υποδομών πρόληψης στο πλαίσιο του μελλοντικού ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Κατά τις παρεμβάσεις τέθηκε ακόμη το ζήτημα της ενίσχυσης της πολιτικής προστασίας και της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, με αναφορές στην ανάγκη περαιτέρω στήριξης των πυροσβεστικών και διασωστικών υπηρεσιών.
Παράλληλα, διατυπώθηκε πρόταση για κατάρτιση σε ευρωπαϊκό επίπεδο χαρτογράφησης των επιπτώσεων των φυσικών καταστροφών και για ανάπτυξη περιφερειακών στρατηγικών προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.
Στο πλαίσιο αυτό επισημάνθηκε ότι οι συνέπειες των ακραίων καιρικών φαινομένων επηρεάζουν διαφορετικούς τομείς, μεταξύ των οποίων τη γεωργία, τις υποδομές, τις παράκτιες βιομηχανικές δραστηριότητες και την υγεία, και ότι οι περιφερειακές αναπτυξιακές στρατηγικές θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις νέες συνθήκες.
H Κύπρος μεταξύ των χωρών υψηλού κινδύνου
Παρεμβαίνοντας στη συζήτηση, ο αναπληρωτής προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Ευρωπαϊκής Πολιτικής Προστασίας και Επιχειρήσεων Ανθρωπιστικής Βοήθειας (DG ECHO) της Κομισιόν, Αλεσάντρο Βαλνταμπρίνι, ανέφερε ότι τα διαθέσιμα στοιχεία καταδεικνύουν τη σημασία των δράσεων που έχουν αναληφθεί τα τελευταία χρόνια μαζί με τα κράτη μέλη για τη βελτίωση της πρόληψης, την ενίσχυση της ικανότητας αντίδρασης και τις επενδύσεις στην ετοιμότητα.
Όπως είπε, η φετινή περίοδος πυρκαγιών άρχισε ασυνήθιστα νωρίς, με την Ολλανδία και την Τσεχία να ζητούν συνδρομή ήδη στα τέλη Απριλίου και στις αρχές Μαΐου και την Πορτογαλία και την Ισπανία να ακολουθούν στις αρχές Ιουλίου. Επισήμανε πως περισσότερα από 600.000 εκτάρια έχουν καεί μέχρι στιγμής στην ΕΕ, έκταση υπερδιπλάσια του μέσου όρου των τελευταίων 20 ετών, ενώ 16 κράτη μέλη έχουν καταγράψει καμένες εκτάσεις πάνω από τον εθνικό τους μέσο όρο για την εποχή.
Ο κ. Βαλνταμπρίνι σημείωσε ότι ο κίνδυνος των πυρκαγιών δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο μέσω της πυρόσβεσης, αλλά απαιτεί συνδυασμό πολιτικών και δράσεων, από τη διαχείριση τοπίου και δασών και την ενημέρωση για τους κινδύνους έως την πολιτική προστασία, την έρευνα, την καινοτομία, την πρόληψη και την ετοιμότητα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, ο Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας της ΕΕ ενεργοποιήθηκε φέτος δέκα φορές στην Ευρώπη και δύο φορές εκτός Ευρώπης για την αντιμετώπιση πυρκαγιών, ενώ το Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών συντόνισε την ανάπτυξη 40 εναέριων μέσων πυρόσβεσης και 18 επίγειων πυροσβεστικών ομάδων στην Ευρώπη.
Αναφορά έκανε και στην Κύπρο, η οποία περιλαμβάνεται στις χώρες υψηλού κινδύνου όπου εφαρμόστηκε φέτος πρόγραμμα προτοποθέτησης πυροσβεστών. Όπως ανέφερε, σχεδόν 800 πυροσβέστες από 14 ευρωπαϊκές χώρες τοποθετήθηκαν εκ των προτέρων σε Κύπρο, Ισπανία, Γαλλία, Ελλάδα, Ιταλία και Πορτογαλία, ενώ οι ομάδες αυτές έχουν πραγματοποιήσει μέχρι στιγμής 180 παρεμβάσεις.
Για τη φετινή περίοδο είναι επίσης διαθέσιμος στόλος rescEU με 18 αεροσκάφη και πέντε ελικόπτερα, ενώ η παραγωγή 12 μόνιμων αεροσκαφών rescEU βρίσκεται σε εξέλιξη, με την πρώτη παράδοση να αναμένεται στις αρχές του 2028.
Σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση, ο εκπρόσωπος της Κομισιόν ανέφερε ότι μέσω της πολιτικής συνοχής διατίθενται 14,6 δισ. ευρώ για τη διαχείριση κινδύνων καταστροφών και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, εκ των οποίων 13,5 δισ. ευρώ συνδέονται με κλιματικούς κινδύνους. Για την πρόληψη και αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών προβλέπονται περισσότερα από 2,2 δισ. ευρώ σε χρηματοδότηση της ΕΕ.
Απαντώντας στην πρόταση Ευρωβουλευτών για παράταση του μηχανισμού RESTORE, ο κ. Βαλνταμπρίνι διευκρίνισε ότι αυτός έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2025, όπως προέβλεπε η τροποποιημένη νομοθεσία για την πολιτική συνοχής και ότι οποιαδήποτε αλλαγή θα απαιτούσε νέα νομοθετική διαδικασία με τη συμμετοχή του Ευρωκοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Πρόσθεσε ότι άλλα ευρωπαϊκά ταμεία και μέσα εξακολουθούν να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση των συνεπειών φυσικών καταστροφών.
Πηγή: ΚΥΠΕ
