Το δικαίωμα κάθε Ευρωπαίου να παραμένει και να χτίζει το μέλλον του στον τόπο του βρέθηκε στο επίκεντρο εκδήλωσης υψηλού επιπέδου που πραγματοποιήθηκε σήμερα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες, με αφορμή την έναρξη της διαδικασίας κατάρτισης της ευρωπαϊκής στρατηγικής «Right to Stay», με τον Υπουργό Οικονομικών Μάκη Κεραυνό να τονίζει ότι η ελεύθερη κυκλοφορία παραμένει κατάκτηση της ΕΕ, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι «η κινητικότητα πρέπει να παραμένει επιλογή και όχι αναγκαιότητα».
Στην εκδήλωση συμμετείχαν, ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ραφαέλε Φίτο, η πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών Κάτα Τούτο και ο πρώην Πρωθυπουργός της Ιταλίας Ενρίκο Λέτα, συγγραφέας της έκθεσης για το μέλλον της Ενιαίας Αγοράς. Εκ μέρους της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, στην εκδήλωση μίλησε ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός.
Επικαλούμενος στοιχεία από την έκθεση της Ομάδας Υψηλού Επιπέδου για το μέλλον της πολιτικής συνοχής, ο κ. Κεραυνός ανέφερε ότι πάνω από 60 εκατομμύρια πολίτες της ΕΕ ζουν σε περιοχές όπου το κατά κεφαλήν ΑΕΠ παραμένει χαμηλότερο από το επίπεδο του 2000, ενώ άλλα 75 εκατομμύρια διαβιούν σε περιοχές με σχεδόν μηδενική ανάπτυξη. «Αυτό δεν είναι απλώς ένα οικονομικό στατιστικό στοιχείο. Είναι σήμα δομικής απόκλισης, εδαφικής ανισορροπίας και αυξανόμενης ανισότητας ευκαιριών», δήλωσε, προειδοποιώντας ότι αν αυτές οι τάσεις δεν αντιμετωπιστούν, κινδυνεύουμε να δημιουργήσουμε μια «νέα γεωγραφία δυσαρέσκειας,» δηλαδή από μια Ευρώπη όπου ολόκληρες περιοχές αισθάνονται αποκλεισμένες από την πρόοδο και οι πολίτες χάνουν την εμπιστοσύνη τους στο ευρωπαϊκό εγχείρημα.
Ο Υπουργός Οικονομικών τόνισε ότι η ελεύθερη κυκλοφορία παραμένει κατάκτηση της ΕΕ, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι «η κινητικότητα πρέπει να παραμένει επιλογή και όχι αναγκαιότητα». Υπενθύμισε ότι όταν η Ενιαία Αγορά ιδρύθηκε το 1988, η πολιτική συνοχής εισήχθη ως το απαραίτητο αντίβαρό της, ώστε η ολοκλήρωση να ωφελεί όλες τις περιοχές. «Σήμερα αυτή η ισορροπία πρέπει να επιβεβαιωθεί εκ νέου και παραμένει πιο επίκαιρη από ποτέ», πρόσθεσε σχετικά.
Αναφερόμενος στις χρόνιες προκλήσεις νησιωτικών, αραιοκατοικημένων, παραμεθόριων και ορεινών περιοχών, όπως η οικονομική στασιμότητα, η δημογραφική συρρίκνωση, η διαρροή ανθρώπινου δυναμικού και οι ελλείψεις σε υπηρεσίες και υποδομές, ο κ. Κεραυνός υπογράμμισε ότι «όταν οι ευκαιρίες κατανέμονται άνισα, οι άνθρωποι αισθάνονται αναγκασμένοι να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους για πιο ελκυστικές περιοχές και έτσι χάνουν το δικαίωμά τους να παραμείνουν». Παράλληλα, επεσήμανε ότι η κρίση προσιτής κατοικίας στα αστικά κέντρα δυσκολεύει όλο και περισσότερο τους νέους και τα μεσαία εισοδήματα.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Κεραυνός υπερασπίστηκε τον ρόλο της πολιτικής συνοχής ως εργαλείου που μετατρέπει το «δικαίωμα παραμονής» από αρχή σε απτή πραγματικότητα, μέσω επενδύσεων σε θέσεις εργασίας, εκπαίδευση, καινοτομία, υποδομές και βασικές υπηρεσίες. Προειδοποίησε σχετικά με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, ότι κινδυνεύουν να διευρύνουν τις περιφερειακές ανισότητες αντί να τις μειώσουν, «χωρίς στοχευμένη και τοποκεντρική υποστήριξη, αυτές οι μεταβάσεις ενέχουν τον κίνδυνο διεύρυνσης των περιφερειακών ανισοτήτων αντί να τις μειώσουν» ενώ πρόσθεσε πως «μια κατακερματισμένη Ευρώπη δεν μπορεί να είναι ανταγωνιστική Ευρώπη», παραπέμποντας στα συμπεράσματα της έκθεσης Ντράγκι.
Αναφορικά με τις προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας, ο Υπουργός Οικονομικών ανακοίνωσε ότι η Κύπρος θα φιλοξενήσει Άτυπη Υπουργική Σύνοδο για την πολιτική συνοχής στις 4 και 5 Ιουνίου 2026, με επίκεντρο το «δικαίωμα παραμονής» και τις ιδιαίτερες προκλήσεις των νησιωτικών περιοχών. Τον ίδιο μήνα προγραμματίζεται και εκδήλωση υψηλού επιπέδου για τις νέες ευρωπαϊκές στρατηγικές για νησιά και παράκτιες κοινότητες. Κλείνοντας, ο κ. Κεραυνός διατύπωσε τη θέση ότι «η επιτυχία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης δεν πρέπει να μετράται μόνο από την ευκολία με την οποία οι άνθρωποι μπορούν να μετακινούνται, αλλά και από την αυτοπεποίθηση με την οποία μπορούν να επιλέξουν να παραμείνουν».
Στην ίδια εκδήλωση, ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος Φίτο παρουσίασε από πλευράς της Κομισιόν το πλαίσιο της υπό κατάρτιση στρατηγικής, τονίζοντας ότι «ένας στους τρεις Ευρωπαίους, δηλαδή 149 εκατομμύρια άνθρωποι, ζει σε περιοχή που έχει χάσει πληθυσμό τις τελευταίες δύο δεκαετίες». Ο κ. Φίτο ανακοίνωσε την έναρξη δημόσιας διαβούλευσης που θα παραμείνει ανοιχτή έως τις αρχές Ιουνίου, καλώντας πολίτες, περιφέρειες και κράτη μέλη να συμβάλουν στη διαμόρφωση της στρατηγικής. Επεσήμανε επίσης ότι η Επιτροπή διεξήγαγε έρευνα Ευρωβαρόμετρου σε 50.000 Ευρωπαίους σχετικά με τους παράγοντες που επηρεάζουν την απόφασή τους να παραμείνουν ή να φύγουν από την περιοχή τους, με τα αποτελέσματα να αναμένονται σύντομα.
Πηγή: ΚΥΠΕ
