«Έλα, έλα η κόρη του Παντέλα…» Ένας στίχος που ακούεις μια φορά τζαι κολλά σου. Λίγο καρναβάλι, λίγο TikTok, λίγο κυπριακή οικογένεια σε κατάσταση συναγερμού. 

Η κόρη του Παντελά έκαμε τις λουξουρίες της. Επήραν την για μασάζ, για χαλάουα, για περιποίηση. Επήραν την στον Τσιαλίκη, επήραν την στην Πάολα. Όλα ωραία, όλα λαμπρά. Ώσπου έρχεται το μεγάλο κυπριακό ερώτημα:

Τα καντζιέλια πού είναι;

Και ξαφνικά, μέσα από ένα αστείο viral, ανοίγει μπροστά μας μια ολόκληρη ιστορία. Όχι μόνο για μια κόρη, έναν Παντέλα και κάτι καντζιέλια. Αλλά για τη γυναίκα στην Κύπρο, την περιποίηση, τη μικρή πολυτέλεια, το οικογενειακό σχόλιο και εκείνο το αιώνιο κυπριακό βλέμμα που πάντα κάτι έχει να πει. 

@sofoullini @PANAVARINO ελα newcastle #newcastle #cyprus #students #fy ♬ πρωτότυπος ήχος - PANAVARINO

@ghadji I kori t pantela on tour😂 #elaela #TikTokTrends #viral @Efi Charalampous @Maria Hadjigeorgiou @PANAVARINO @Yiota Hadjigeorgiou ♬ πρωτότυπος ήχος - PANAVARINO

Γιατί η κόρη του Παντέλα δεν εμφανίστηκε ξαφνικά στο TikTok. Υπήρχε πάντα.  Απλώς παλιά δεν είχε viral sound. Είχε τιμοκατάλογο.

Σε απόκομμα του 1936, το «Αθηναϊκόν Κομμωτήριον» στη Λευκωσία διαφήμιζε τις υπηρεσίες του στις κυρίες και δεσποινίδες της πόλης. Οντουλασιόν, μαρσέλ, μιζανπλί, λούσιμο, κόψιμο μαλλιών, περιποίηση.

 

Δίπλα, οι τιμές. Σε γρόσια τζαι σελίνια. Τα κέρματα της εποχής. Το hard currency της παλιάς Λευκωσιάτισσας. Το Apple Pay της γιαγιάς μας. Πριν το “self-care day”, υπήρχε το «εν να πάω κομμωτήριον!!». Πριν το “glow up”, υπήρχε η οντουλασιόν.

Πριν το “booked my appointment”, υπήρχε το «εφύλαξα λλίγα γρόσια». Πριν το TikTok, υπήρχε η γειτονιά. Και η γειτονιά δεν ήθελε Wi-Fi για να κάμει σχόλιο.

Φανταστείτε τη σκηνή.

Λευκωσία, 1936. Μια νεαρή γυναίκα κρατά λίγα γρόσια, ίσως κανένα σελίνι, τζαι πάει στο κομμωτήριο. Όχι για να ανεβάσει story. Όχι για να γράψει “new hair, new me”. Πάει γιατί θέλει να νιώσει ωραία. Να φτιάξει το μαλλί της. Να φύγει για λίγο από την καθημερινότητα. Να πει, χωρίς να το φωνάξει:

«Σήμερα «εν η σειρά μου.»

Και φυσικά, η Λευκωσία έβλεπε.

 Η γειτόνισσα στο παράθυρο ήταν το πρώτο notification. Η θεία στην αυλή ήταν το πρώτο comment section. Το καφενείο ήταν το πρώτο group chat. Το «είδες την;» ήταν το πρώτο share.

«Είδες την κόρη του Παντέλα;»

«Επήεν τζαι έκαμεν τα μαλλιά της.»

«Πόσα έδωκεν;»

 «Κάτι γρόσια τζαι σελίνια.»

 «Εφαντάστηκε η μάνα μου!»

Τίποτε δεν αλλάζει πραγματικά. Αλλάζουν μόνο τα μέσα.

Τότε: «Εφαντάστηκε.» Σήμερα: «Έκαμε τις λουξουρίες της.»

 Τότε: οντουλασιόν. Σήμερα: χαλάουα. Τότε: τιμοκατάλογος στην εφημερίδα

.Σήμερα: viral στο TikTok. Τότε: γρόσια τζαι σελίνια.

Σήμερα: κάρτα, Revolut, Apple Pay τζαι μετά η κλασική ερώτηση: «Μα γιατί ήρτεν τόσα;»

 Η κόρη του Παντελά είναι αστεία γιατί την ξέρουμε.

 Είναι η ξαδέρφη μας, η γειτόνισσά μας, η φίλη μας, η αδερφή μας.

 Είναι τζείνη που λαλεί «εν θα κάμω πολλά» τζαι βγαίνει που το salon σαν να επέρασε ανακαίνιση πολυκατοικίας.

Επήραμεν σε για μασάζ. Επήραμεν σε για χαλάουα. Επήραμεν σε στην Πάολα. Επήραμεν σε στον Τσιαλίκη. Αλλά τα καντζιέλια; Τα καντζιέλια είναι το πραγματικό δράμα. Είναι το κυπριακό unpaid invoice. Είναι το οικογενειακό project που έμεινε pending ενώ το budget επήεν στο wellness. Τζαι όμως, πίσω από το γέλιο υπάρχει κάτι πιο βαθύ.

@marios.neofitou “Η ΚΟΡΗ ΤΟΥ ΠΑΝΤΕΛΑ» @PANAVARINO Ήταν δίκαιο και έγινε πράξη… #songwriter #newsong #laika #foruyou #fyp ♬ πρωτότυπος ήχος - Marios Neofitou

 Οι «λουξουρίες» των γυναικών δεν ήταν ποτέ απλώς λουξουρίες. Ήταν μικρές ανάσες. Μια ώρα για τον εαυτό τους. Μια απόδραση από το σπίτι, την κουζίνα, τις υποχρεώσεις, τα βλέμματα, τα «πρέπει». 

Μια μικρή δήλωση ότι η γυναίκα δεν είναι μόνο όσα ζητά η οικογένεια από αυτήν. Είναι και όσα ζητά η ίδια από τη ζωή. Το 1936, αυτή η δήλωση κόστιζε γρόσια τζαι σελίνια. Σήμερα, κοστίζει ραντεβού, βενζίνη, κάρτα, χρόνο τζαι μετά εξηγήσεις στο σπίτι. Αλλά η ουσία είναι η ίδια. Η Λευκωσιάτισσα του 1936 που πήγαινε για μιζανπλί και η κόρη του Παντελά που πάει για χαλάουα είναι συγγένισσες. Η μία διάβαζε τιμοκατάλογο στην εφημερίδα. 

@andreou_123 Η απάντηση της κόρης of Παντελα?#cyprus #cyprustiktok #viral #fyp #comedy @PANAVARINO ♬ πρωτότυπος ήχος - PANAVARINO

Η άλλη βλέπει reviews στο Instagram. Η μία πλήρωνε με γρόσια. Η άλλη με contactless. Η μία άκουε τη γειτονιά. Η άλλη διαβάζει comments. Και οι δύο, όμως, κάμνουν το ίδιο πράγμα: διεκδικούν λίγη ομορφιά μέσα στον χαμό. Γι’ αυτό το viral πέτυχε. Επειδή δεν μιλά μόνο για μια αστεία ατάκα. Μιλά για μια κυπριακή αλήθεια σχεδόν εκατό χρόνων: όταν μια γυναίκα πάει να φροντίσει τον εαυτό της, όλο το σύμπαν έχει άποψη. Η μάνα έχει άποψη. Ο πατέρας έχει άποψη. Η γειτόνισσα έχει άποψη. Το χωρκό έχει άποψη. 

Το TikTok έχει άποψη. Μόνο τα καντζιέλια δεν μιλούν, τζαι γι’ αυτό έμειναν άκαμωτα. Ας είμαστε όμως δίκαιοι. Τα καντζιέλια μπορούν να περιμένουν. Το μαλλί όχι. Διότι άμα σου φύγει το ραντεβού για οντουλασιόν, επήεν. Άμα σου φύγει η σειρά για χαλάουα, επήεν.

@tsanos94 #nissanpatrol #fyp #enatokatsokampina #patrol ♬ πρωτότυπος ήχος - PANAVARINO

 

@a.saltysoul Ο τζίρης μου πάντως κάμνει κάτζιελα! 😂 #fyp #viral #cyprustiktok #elaela #trend @PANAVARINO ♬ πρωτότυπος ήχος - PANAVARINO

Άμα σου φύγει η διάθεση να κάμεις κάτι για τον εαυτό σου, ποιος ξέρει πότε ξανάρκεται; Το απόκομμα του 1936 δεν είναι απλώς μια παλιά διαφήμιση κομμωτηρίου. Είναι μικρό κομμάτι κοινωνικής ιστορίας. Μας δείχνει ότι η κυπριακή νεωτερικότητα δεν ήρθε μόνο με πολιτικές ομιλίες και μεγάλες αλλαγές. Ήρθε και με ψαλίδια, χτένες, λουσίματα, μιζανπλί και μικρές πληρωμές σε γρόσια τζαι σελίνια. Παλιά η εφημερίδα έγραφε τιμοκατάλογο. Σήμερα το TikTok γράφει λαογραφία. Παλιά η Λευκωσιάτισσα έβγαινε από το κομμωτήριο τζαι την εσχολίαζε η γειτονιά.

 Σήμερα η κόρη του Παντελά βγαίνει από το beauty day τζαι την τραγουδά ολόκληρο το νησί. Τα γρόσια έφυαν. Τα σελίνια έγιναν ιστορία. Οι οντουλασιόν μπήκαν στα παλιά λεξικά. Αλλά η ανάγκη έμεινε ίδια: λίγη ομορφιά, λίγη χαρά, λίγος χρόνος για τον εαυτό μας.

 Όσο για τα καντζιέλια; Εν να γίνουν. Κάποτε. Μάλλον. Μετά το επόμενο ραντεβού. Ως τότε: Έλα, έλα η κόρη του Παντέλα. Τζαι άφησ’ την να κάμει τις λουξουρίες της. Με γρόσια, με σελίνια, με κάρτα ή με views. Άκου πενιές.

@lucy_fer76 #fypppppppppppppppppppppppp #mpesfypgamw #ηκορητουπαντελα #fyp #φοργιου ♬ πρωτότυπος ήχος - PANAVARINO

@mariapoliklitou E telika en to ekatsame kampina @Petros_1p @ChristosPol @fotini_p @Laoura Poliklitou @antoniss.aa #cleanmonday #kampina #viral #ikoritoupantela #fyp ♬ πρωτότυπος ήχος - PANAVARINO

 Κρίστοφερ Πιτσιλλίδης Ιστοριοδίφης της Συλλογικής Μνήμης του Εφημεριδικού Τύπου

 λουξουρίες* Στην κυπριακή καθομιλουμένη, «λουξουρίες» δεν σημαίνει απλώς πολυτέλειες. Αναφέρεται κυρίως σε μικρές προσωπικές απολαύσεις και πράξεις αυτοφροντίδας — κομμωτήριο, περιποίηση, μασάζ, χαλάουα — που, παρότι θεωρούνται «περιττές», έχουν βαθιά κοινωνική και ψυχολογική σημασία. Συχνά η λέξη φέρει και μια δόση ειρωνείας ή κοινωνικού σχολίου, ιδίως όταν συνοδεύεται από την υποψία υπερβολής («έκαμε τις λουξουρίες της»).